สอนให้ลูกพูดเพราะได้อย่างไร

สอนให้ลูกพูดเพราะได้อย่างไร การพูดเพราะหมายถึง การที่ลูกพูดแบบมีหางเสียง ค่ะ /ครับ พ่อแม่บางคนมีความเข้าใจผิดถึงวิธีการสอนให้ลูกพูดเพราะด้วยการพยายามบังคับให้ลูกพูดแบบมีหางเสียงตั้งแต่ลูกเริ่มพูดได้ (ประมาณขวบครึ่ง) จริงๆแล้ววิธีการสอนให้ลูกพูดเพราะทำได้โดย เริ่มจากที่พ่อแม่พูดแบบมีหางเสียง ค่ะ /ครับ กับลูกทุกครั้ง(ตามเพศของลูก ไม่ใช่ตามเพศของพ่อแม่ เช่น ลูกผู้หญิง พ่อแม่ก็พูดลงท้ายด้วยค่ะ ทุกครั้ง) ในช่วง1-3ขวบ อย่าพยายามบอกลูกว่าพูดลงท้าย ค่ะ /ครับ เพราะเมื่อเราพยายามบังคับ ลูกมักจะพยายามต่อต้านและไม่ทำตาม พยายามสื่อสารกับลูกด้วยน้ำเสียงอ่อนโยน นุ่มนวล เช่น “น้องฟ้าขา หยิบแก้วน้ำให้แม่หน่อยสิคะ” การสื่อสารของพ่อแม่จะเป็นแบบอย่างที่ดีของลูก เด็กก็เหมือนภาพสะท้อน ถ้าเราพูดแบบแข็งกระด้าง ลูกก็จะเลียนแบบเราด้วย หลังอายุประมาณสามขวบ ลูกจะเริ่มพูดเป็นประโยค หมายถึง มีประธาน กริยา กรรม เมื่อลูกสามารถพูดเป็นประโยคได้ ให้พ่อแม่ใช้วิธีพูดทับประโยคเมื่อลูกพูดไม่มีหางเสียง และรอให้ลูกพูดตาม เช่น ลูก : แม่เอาน้ำให้หน่อย แม่ :แม่ขา เอาน้ำให้หน่อยค่ะ อย่าบอกลูกแค่ว่าต้องพูดแบบมีคำลงท้าย แต่ควรแก้ทั้งประโยคว่าลูกควรพูดอย่างไร เมื่อลูกทำได้ถูกต้อง ให้ชม และแสดงความรักด้วยการกอด หอม ลูบหัวเบาๆContinue reading “สอนให้ลูกพูดเพราะได้อย่างไร”

วัฒนธรรมการเหยียดเริ่มที่หนังสือเรียน (อีกแล้ว)

วัฒนธรรมการเหยียดเริ่มที่หนังสือเรียน (อีกแล้ว) ประเทศไทยยังคงเดินย่ำอยู่กับที่กับการแบ่งแยก ตีตรา และยัดเยียดสิ่งที่ผู้ใหญ่ (ที่คิดบทเรียนหรือระบบการศึกษา) คิดว่าดี คิดว่าถูก แล้วก็ค่อย ๆ ฝังลงไปในการเรียนการสอนตั้งแต่ยังเล็กยังน้อย ทุกคนอาจจะเคยจำได้ว่าเมื่อสักสองปีก่อน พ่อหมอโพสต์แบบเรียนของเด็กไทยที่จับคู่ภาพที่ตรงข้ามกัน … โยงภาพเด็ก ผญ. รูปร่างท้วมผิวคล้ำที่ใต้ภาพระบุว่า “รูปร่างหน้าตาไม่สวย” กับเด็ก ผญ. ผมสั้นผิวขาวที่ยืนยิ้มแย้มและระบุใต้ภาพว่า “รูปร่างหน้าตาสวย” รวมถึงเด็กรูปร่างผอมที่ตีตราว่า “สุขภาพไม่ดี” “คนดำ = คนไม่สวย” ???????“คนผอม = คนสุขภาพไม่ดี” ??????? เอาข้อศอกคิด ? … ไม่รู้ว่าแบบเรียนนี้ถูกถอดออกไปหรือยัง … แต่วันนี้มาใหม่ครับ … เอารูปของ “ขนมจีน” สมัยเดบิวต์เป็นนักร้องวัยรุ่น ใส่เสื้อเชิ้ตขาวรัดรูป แต่งหน้า ทำผมสไตล์ชี้ ๆ กามิกาเซ่ตามแบบนิยมในยุค 2000 ช่วงต้น ตอนนั้น ของพ่อหมอจะเป็น ผูกผ้ารัดหัว ใส่กางเกงยีนส์โคร่ง ๆ เสื้อลายสก็อตแบบเต๋า สมชายContinue reading “วัฒนธรรมการเหยียดเริ่มที่หนังสือเรียน (อีกแล้ว)”

ใครสักคนที่เชื่อใจฉันในวันที่ฉันล้ม

#ใครสักคนที่เชื่อใจฉันในวันที่ฉันล้ม มนุษย์ทุกคนต้องเคยพลาด ต้องเคยล้ม ต้องเคยเสียใจ เป็นเรื่องธรรมดา เพียงแต่ว่าการล้มแต่ละครั้งของแต่ละคนนั้นแตกต่างกัน บ้างเจ็บน้อย บ้างเจ็บมาก บางคนแทบปางตาย และหลายคนก็ไม่เคยลุกขึ้นมาเข้มแข็งได้ดั่งเดิมอีกเลย … เพราะชีวิตจริง มันก็เจ็บปวดแบบนี้แหละ … คนที่เคยผิดหวังเสียใจและล้มเหลว คงพอจำความรู้สึกตรงนั้นได้ว่ามันทุกข์แค่ไหน แต่สิ่งที่จะเยียวยาบาดแผลที่เกิดขึ้นได้มีอยู่ 3 อย่างก็คือ #สติ#เวลา และ #ใครสักคน … ทุกคนคงเคยได้ยินวลีที่ว่า “เวลา” เวลาจะเยียวยาทุกอย่างเอง ร่วมกับสติ และสมองของแต่ละคนว่ามีความยืดหยุ่นและจัดการกับสิ่งที่เกิดขึ้นได้ดีแค่ไหน ซึ่งแต่ละคนนั้นมีมาไม่เท่ากัน … แต่บาดแผลจะสมานได้เร็วขึ้นมากหากมี ‘ใครสักคน’ ที่รับฟัง อยู่ข้าง ๆ อย่างเข้าใจ และ ‘เชื่อ’ ว่าเราจะก้าวผ่านมันไปได้ … และนั่นควรเป็นหน้าที่ที่สำคัญมาก ๆ ของสิ่งที่เรียกว่า #ครอบครัว ครอบครัวควรอยู่ตรงนั้นยามที่ลูกเจ็บ ครอบครัวควรรับฟังและปลอบโยน มากกว่าซ้ำเติมและแดกดัน ครอบครัวต้องเข้าใจและช่วยให้สิ่งที่คนในครอบครัวเผชิญอยู่ผ่านไปได้ จะด้วยการช่วยเหลือโดยตรง หรือแค่รับฟังก็ได้ … เพราะพี่อ้อยเคยบอกเราว่า “เรื่องเศร้า แค่เล่าก็เบาแล้ว” …Continue reading “ใครสักคนที่เชื่อใจฉันในวันที่ฉันล้ม”

อย่าปล่อยให้พ่อแม่รังแกฉัน

#อย่าปล่อยให้พ่อแม่รังแกฉันการศึกษาพบว่า ไม่ว่าลูกจะเกิดออกมาเป็นเด็กเลี้ยงยากหรือง่าย ร้องเยอะหรือสงบเสงี่ยม ท้ายที่สุดแล้วเมื่อเขาเติบโตขึ้นมา เขาจะมีบุคลิกลักษณะ #ละม้ายคล้ายพ่อแม่ของเขา นั่นแหละ ไม่น่าแปลกใจ เพราะเด็กคือ #ฟองน้ำ ที่ซึมซับพฤติกรรมและ #กระจกสะท้อนมาร ชั้นดีนั่นเอง อยากให้ลูกเป็นอย่างไร… จงเป็นแบบนั้นให้ลูกเห็นเพราะ ลูก คือ ‘กระจกสะท้อน’ การกระทำของคุณพ่อคุณแม่ เพราะ ลูก คือ ‘กระจกสะท้อนมาร’ สิ่งใดไม่ดี สิ่งนั้นทำตามง่ายเสมอเด็กที่โมโหร้าย จึงมักอยู่ในครอบครัวที่ใช้ความรุนแรงในการแก้ปัญหา เด็กที่ทำอะไรไม่เป็น จึงมักมีครอบครัวที่ไม่เปิดโอกาสให้ลูกทำอะไร ทำทุกอย่างให้มาตลอดตั้งแต่เล็ก หากอยากให้ลูกเป็นเด็กอารมณ์ดี เราต้อง อารมณ์ดี ไม่รุนแรง ไม่เกรี้ยวกราดหากอยากให้ลูกเป็นคนที่สุภาพ เราต้องสุภาพ ไม่พูดหยาบคาย หากอยากให้ลูกเป็นคนมีความรับผิดชอบ มีวินัย เราต้อง มีวินัย รับผิดชอบ ขยัน อดทน และตรงต่อเวลาหากอยากให้ลูกเป็นคนมีเหตุผล เราต้องมีเหตุผลกับทุกเรื่องในการดำเนินชีวิตเลี้ยงอย่างไรได้อย่างนั้น หนังสือ “อย่าปล่อยให้พ่อแม่รังแกฉัน” คือ หนังสือเลี้ยงลูกสมัยใหม่สไตล์อารมณ์ดีที่ปูพื้นฐานตั้งแต่พัฒนาการเด็กตามวัย การปรับพฤติกรรมเชิงบวก รวมถึง “วิธี” การเลี้ยงลูกและการปรับพฤติกรรมลูกอย่างมองเห็นภาพ ใช้ได้จริง โดยเน้นการสื่อสารแบบตรงไปตรงมาของพ่อแม่ต่อลูกเพื่อรับรู้Continue reading “อย่าปล่อยให้พ่อแม่รังแกฉัน”

เด็กคือผ้าหลากสี เกิดมาต่างกัน และไม่มีความจำเป็นต้องเหมือนกัน

เด็กคือผ้าหลากสี เกิดมาต่างกัน และไม่มีความจำเป็นต้องเหมือนกัน ชวน #รองศาสตราจารย์นายแพทย์สุริยเดว ทรีปาตี กุมารแพทย์ผู้เชี่ยวชาญทางด้านเวชศาสตร์วัยรุ่น และอดีตผู้อำนวยการสถาบันแห่งชาติเพื่อพัฒนาเด็กและครอบครัว คุยถึงความหมายของ GROWTH MINDSET และการเลี้ยงเด็กคนหนึ่งให้เติบโตอย่างมีมายเซ็ตนี้ นายแพทย์สุริยเดว อธิบายคอนเซปต์ผ่านการเปรียบเปรย ซึ่งกลายเป็นวลีเด็ดที่ว่า ‘เด็กไม่ใช่ผ้าขาว’ อย่างที่เราพูดกันเสมอ เพราะแท้จริงแล้วเด็กคือผ้าหลากสี เกิดมาต่างกัน และไม่มีความจำเป็นต้องเหมือนกัน เมื่อเด็กทุกคนเกิดมาแตกต่างกัน วิธีคิดแบบ GROWTH MINDSET จึงจำเป็นเพราะช่วยยืนยันว่า ทุกคนจะพัฒนาและเติบโตได้ในแบบของตัวเอง “รู้ไหมว่าทำไมหมอถึงยกเรื่องนี้ขึ้นมาว่าเราต้องปรับ mindset เพื่อทลายกรอบว่าเด็กทุกคนเกิดมาไม่ใช่ผ้าขาว เพราะหมอกำลังส่งสัญญาณสองสัญญาณ #สัญญาณที่หนึ่ง เพื่อบอกว่าเด็กทุกคนเกิดมาไม่เหมือนกัน และไม่จำเป็นต้องเหมือนกัน สัญญาณนี้กำลังจะเปิดโลกทัศน์ใหม่ให้พ่อแม่ ว่าโลกยุคสมัยใหม่มันมีความชอบ ความถนัด และความสามารถของเด็ก ที่ตั้งแต่เกิดมาก็มีรสนิยมไม่เหมือนกัน เพราะฉะนั้นเด็กเขามีความถนัดที่หลากหลาย ถ้าพ่อแม่มี Growth Mindset เขาจะเลี้ยงลูกแบบเลิกเปรียบเทียบ เพราะเขารู้ว่าแต่ละคนไม่เหมือนกัน คนหนึ่งพร้อมจะเป็นศิลปิน อีกคนหนึ่งอาจจะพร้อมเป็นนักคณิตศาสตร์ เมื่อไม่เปรียบเทียบ เด็กก็จะไม่บาดเจ็บ ไม่เกิดบาดแผลในใจ นี่แค่ทัศนคติเปลี่ยน จะเห็นว่าวิธีการเลี้ยงเปลี่ยน พอวิธีการเปลี่ยน ก็ส่งผลถึงเด็กทันที “สัญญาณที่สอง เมื่อทุกคนต่างกันContinue reading “เด็กคือผ้าหลากสี เกิดมาต่างกัน และไม่มีความจำเป็นต้องเหมือนกัน”

ใข้ชีวิตอย่างไม่ประมาท แต่ไม่ต้องกังวล

คนที่ทำอะไรก็สำเร็จมาตลอดชีวิตให้ฉุกคิด “อย่าประมาท” พลาดได้อีกหลายหนคนที่ทำเต็มที่แล้ว แต่ยังไม่เคยสำเร็จเลยสักครั้ง ให้อดทน“อย่ากังวล” ขวนขวายเพิ่ม แล้วคอยเติมความสุขให้กับตัวเอง #คิดอย่างเสือ Cr. Suwanchai Lohawatananakul

เปิดโลก ‘จิตวิทยาเด็ก’ กับ นพ.ประเสริฐ ผลิตผลการพิมพ์

นายแพทย์ประเสริฐ ผลิตผลการพิมพ์ เรื่อง ภาพิมล หล่อตระกูล ภาพประกอบ ข้อเขียนต่อไปนี้เป็นการตีความและอธิบายเนื้อหาบางส่วนที่น่าสนใจ แปลกใหม่ และสมควรให้คุณพ่อคุณแม่ในประเทศไทยรับทราบ จากหนังสือพ็อกเก็ตบุ๊กเล่มใหม่ จิตวิทยาเด็ก: ความรู้ฉบับพกพา แปลโดย สุภลัคน์ ลวดลาย วรัญญู กองชัยมงคล จัดพิมพ์โดยสำนักพิมพ์ bookscape พ.ศ. 2562 โดยแปลจากหนังสือ Child Psychology: A Very Short Introduction เขียนโดย Usha Goswami  เนื่องด้วยผมอ่านแล้วเสียดายแทนท่านที่มิได้อ่าน อีกทั้งเดาว่าหากมิใช่นักวิชาการด้านเด็กแล้วก็อาจจะไม่อยากอ่าน 1. ว่าด้วยทารกและสิ่งที่พวกเขารู้ ผมเขียนเสมอว่าขวบปีแรกสำคัญที่สุด พยายามไม่จากลูกไปไกลในขวบปีแรก ขวบปีแรกคือนาทีทองที่ทารกจะสร้างความไว้ใจโลกและแม่ ขวบปีแรกคือ trust หากขาดความไว้ใจนี้เสียแล้ว ทารกจะพัฒนาต่อไม่ได้ นอกจากนี้ผมยังเขียนเรื่องกระบวนการตัดแต่งสมอง หรือ pruning ที่จะเริ่มเมื่ออายุประมาณ 9-12 ขวบ เด็กใช้ชีวิตอย่างไร ทำอะไรในช่วงนี้ ก็จะได้สมองอย่างนั้น หนังสือเล่มนี้เขียนว่า“ประสบการณ์ที่ดำเนินต่อเนื่องเป็นปัจจัยสำคัญที่กำหนดว่าเครือข่ายของเซลล์ประสาทใดจะถูกทำลายและเครือข่ายใดที่ยังคงอยู่”  สอดคล้องกับความรู้เรื่องการตัดแต่งสมองที่ยอมรับกันทั่วไปแล้ว โดยเริ่มกันตั้งแต่ขวบปีแรกเลยทีเดียว “ทารกแรกเกิดชอบมองใบหน้าที่ดวงตาจ้องมองมายังพวกเขาตรงๆ และไม่ชอบมองใบหน้าที่ดวงตาหันเหไปทางอื่น นอกจากนี้ทารกยังตอบสนองในทางลบต่อใบหน้าเฉยเมย”  ข้อความนี้คือที่ผมพยายามบอกกล่าวคุณแม่เสมอมาว่าที่ทารกจะขาดเสียไม่ได้ในสามเดือนแรกคือใบหน้าของท่าน ใบหน้าของท่านทำให้คุณแม่มีอยู่จริง ในใบหน้ามีดวงตาContinue reading “เปิดโลก ‘จิตวิทยาเด็ก’ กับ นพ.ประเสริฐ ผลิตผลการพิมพ์”

โรคหลอดลมอักเสบในเด็ก ซึ่งมักจะพบได้บ่อยโดยเฉพาะในช่วงหน้าฝน หรืออากาศเปลี่ยน

หลอดลมอักเสบในเด็ก (Bronchitis in children)รองศาสตราจารย์(พิเศษ) นายแพทย์ ทวี โชติพิทยสุนนท์ กุมารแพทย์ โรคปอดโรคหลอดลมอักเสบ (Bronchitis) ในเด็กเป็นโรคที่เกิดจากการติดเชื้อบริเวณหลอดลมซึ่งอยู่ลึกลงไปจากกล่องเสียงไปยังปอดส่วนล่าง ดังนั้นจึงเปรียบเสมือนอยู่ตรงกลางระหว่างทาง เดินหายใจส่วนบน (จมูก ลำคอ และท่อลม) และทางเดินหายใจส่วนล่าง (เนื้อปอด)โรคหลอดลมอักเสบเป็นโรคพบได้บ่อยโรคหนึ่งของเด็กและมักเป็นอาการที่นำเด็กมาพบแพทย์ ทั้งนี้ในยุโรปรายงานพบเกิดโรคนี้ได้ประมาณ 20 – 30% ของเด็กนักเรียน โรคหลอดลมอักเสบพบได้ในเด็กทุกอายุ แต่พบได้สูงสุดในช่วงอายุ 9 – 15 ปี และพบเกิดในเด็กหญิงและเด็กชายใกล้เคียงกันโรคหลอดลมอักเสบในเด็กเกิดขึ้นได้อย่างไร?เกือบทั้งหมดของโรคหลอดลมอักเสบในเด็กมีสาเหตุจากเชื้อโรคทั้งสิ้นโดยพบดังนี้ 1. เชื้อไวรัส เช่น ไวรัสโรคไข้หวัดใหญ่ ไวรัสโรคหัด ไวรัสอาร์เอสวี (RSV, Respirato ry syncytial virus) ฯลฯ ซึ่งสาเหตุจากเชื้อไวรัสเป็นสาเหตุพบบ่อยที่สุด 2. เชื้อแบคทีเรีย เช่น นิวโมคอคคัส (Pneumococcus) เชื้อฮีโมฟิลุส อินฟลูเอนเซ (Haemophilus influenzae) เชื้อมัยโคพลาสมา (Mycoplasma) เชื้อโรคไอกรนContinue reading “โรคหลอดลมอักเสบในเด็ก ซึ่งมักจะพบได้บ่อยโดยเฉพาะในช่วงหน้าฝน หรืออากาศเปลี่ยน”

หลายครั้ง “ความเศร้า” เกิดจาก “ความไม่พอใจ” ตัวเอง

หลายครั้ง “ความเศร้า” เกิดจาก “ความไม่พอใจ” ตัวเอง “การรู้เท่าทัน”“ความรู้สึกเศร้า”และ “ความรู้สึกไม่พอใจ”ที่เกิดขึ้นนั้น 🙂 ช่วยให้ใจสงบขึ้นและ ช่วยให้รู้ทางแก้ไขทำให้ดูแลใจตนเองได้ดีขึ้น ถูกทางมากขึ้นจาก”ความเข้าใจ” “หัวใจ”ตนเอง🙂 Cr.สมาคมจิตแพทย์แห่งประเทศไทย

รู้หรือไม่ “เด็กติดมือถือ” อาจเข้าข่ายมี “อาการทางจิต”

ระวัง ! ติดมือถือ-เกม “รหัสโรค” พันธุ์ใหม่ เด็กยุคดิจิทัล รู้หรือไม่ “เด็กติดมือถือ” อาจเข้าข่ายมี “อาการทางจิต” เด็กติดมือถือ มักจะ “ติดเกม” การแพทย์ไม่ตีความว่าเป็น “โรคจิต” แต่…หากเด็กมีพฤติกรรมก้าวร้าว ทำร้ายตัวเอง ทำร้ายพ่อแม่เมื่อไม่ได้ใช้มือถือ หากเหตุการร์แบบนี้เกิดขึ้น…ผู้ปกครองต้องค่อย ๆ ทำความเข้าใจ โดยใช้ความสัมพันธ์ในครอบครัวที่ดีเข้าช่วย หากไม่สำเร็จแนะนำให้รีบพาไปพบแพทย์ ทำความรู้จัก Digital native ตัวการสร้างโรคพันธุ์ใหม่ระบาด Digital native หมายถึง ชาวดิจิทัลตั้งแต่กำเนิด เกิดในยุคที่ผู้คนไปไหนต้องมีโทรศัพท์มือถือ ต้องใช้อินเทอเน็ต เสมือนเป็นอวัยวะส่วนหนึ่งในชีวิต ยกตัวอย่าง แม่เปิดการ์ตูนในมือถือให้เด็กดูตั้งแต่ยังเล็ก จนกลายเป็นพฤติกรรมสะสมมาถึงตอนโต เป็นต้น เตรียมทำโรคฉบับใหม่ ชื่อ“โรคติดเกม” จากมือถือ พญ.วิมลรัตน์ วันเพ็ญ รอง ผอ.สถาบันสุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่นราชนครินทร์ กรมสุขภาพจิต เล่าว่าประมาณปี 2565 องค์การอนามัยโลก (WHO) เตรียมทำ “รหัสโรคใหม่” ชื่อว่า “โรคติดเกม” ในมือถือลงในบัญชีจำแนกโรคฉบับใหม่Continue reading “รู้หรือไม่ “เด็กติดมือถือ” อาจเข้าข่ายมี “อาการทางจิต””