เด็กๆทานพริกได้ตอนกี่ขวบ?

ความจริงแล้ว เด็กๆ มักจะเลียนแบบพฤติกรรมการกินตามพ่อแม่ตัวเองอยู่แล้ว เขาเห็นเรากินอะไร ก็อยากกินตามเป็นธรรมดา แต่ก่อนจะไปเรื่องพริก ขอแวะคุยเรื่องความเผ็ดในอาหารกันก่อนนะ ความจริงอาหารที่มีรสเผ็ดเนี่ย ในแต่ละประเทศก็มีวัฒนธรรมการกินที่ต่างกันไป อย่างเราไทย รสเผ็ดก็มักจะแฝงมากับผักที่อยู่อาหารอยู่แล้ว ไม่ว่าจะเป็น ต้นหอม ผักชี ขึ้นฉ่าย กุยช่าย หอมแดง หอมใหญ่ กระเทียม ขิง ข่า ตะไคร้ ใบมะกรูด โหระพา ฯลฯ หรือในเครื่องเทศฝรั่งก็จะมี วานิลลา อบเชย จันทน์เทศน์ หรือ ยี่หร่า เป็นต้น ถ้าถามว่าเด็กสามารถเริ่มทานรสเผ็ดได้ตั้งแต่ตอนไหน ตามตำราฝรั่งบอกไว้ว่า สามารถเริ่มหัดได้ตั้งแต่อายุประมาณ 6 เดือนเลย โดยแนะนำให้เริ่มจากเครื่องเทศที่ไม่เผ็ดก่อน แต่สำหรับรสเผ็ดที่มาจาก “พริก” เนี่ย ถือเป็นความเผ็ดหนักหนาสำหรับเด็กเลยทีเดียว เพราะขนาดผู้ใหญ่บางคนยังส่ายหน้าขอบายเลย นับประสาอะไรกับเด็กจริงไหม แต่คำตอบสำหรับเด็กที่สามารถเริ่มหัดให้เด็กทานพริกได้ก็คือ ตั้งแต่อายุ 1 ขวบขึ้นไปนี่แหละ ถ้าจะเริ่มก็หัดจากพริกชี้ฟ้าเขียวก่อนก็ได้ แล้วค่อยลองไต่ระดับไปสู่พริกอื่นๆที่มีรสร้อนแรงมากยิ่งขึ้น แต่ทว่าไม่ใช่ยัดพริกทั้งเม็ดเข้าปากลูก หรือเอาพริกมาปั่นเพื่อให้ลูกทานนะ อันนั้นทรมาณเกิ๊น แนะนำให้ใส่เป็นวัตถุดิบของเมนูอาหารก่อนดีกว่า โดยถ้าเมนูนั้นมีพริกแล้วContinue reading “เด็กๆทานพริกได้ตอนกี่ขวบ?”

ถึงเวลายกเลิก “ห้องคิง” หมอออกปากเตือน ยิ่งแข่งขัน-ยิ่งกดดัน-เด็กยิ่งเสี่ยงฆ่าตัวตาย!!

ถึงเวลายกเลิก “ห้องคิง” หมอออกปากเตือน ยิ่งแข่งขัน-ยิ่งกดดัน-เด็กยิ่งเสี่ยงฆ่าตัวตาย!! ยกเลิกห้องคิง-ควีน จะดีต่อเด็ก!!? เปิดใจ “หมอเดว” เด็กเครียด-ฆ่าตัวตาย เป็นการส่งสัญญาณเตือนสังคม นี่คือปัญหาความกดดันจากเรื่องการเรียน พร้อมสับเละระบบการศึกษาไทย เด็กเรียนเพื่อมุ่งหวังเอาชนะ!!? ยกเลิกห้องคิง ลดแรงกดดัน!! “ทัศนคติของหมอ หมออยากจะให้ยกเลิกห้องคิง-ควีนให้หมดเลย”หมอเดว-รศ.นพ.สุริยเดว ทรีปาตี กุมารแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านพัฒนาการเด็กและวัยรุ่น เปิดใจกับ ทีมข่าว MGR Live หลังพบนักเรียนชั้น ม.5 คว้าปืนยาวพ่อ ลั่นไกคิดสั้นกรอกปากตัวเอง โดยตำรวจคาดคิดมากเรื่องการเรียน กลัวเรียนไม่ทันเพื่อน จนเป็นสาเหตุปลิดชีพลาโลกใบนี้ ล่าสุด พบว่า กระสุนฝังคอ บาดเจ็บสาหัส อาการโคม่า เพื่อความชัดเจนถึงประเด็นที่กำลังได้รับความสนใจจากสังคมอย่างมาก ในฐานะผู้เชี่ยวชาญ เขาช่วยสะท้อนปัญหาการศึกษา จนเด็กมีภาวะความกดดันเรื่องการเรียน เพราะระบบที่มีการแข่งขัน ให้ความสำคัญกับการเป็นคนเก่ง ส่งให้เด็กเกิดภาวะซึมเศร้า “หมอเคยเจอหลายเคส โรงเรียนแต่ละโรงเรียนดังทั้งนั้น และเด็กเรียนระดับมัธยม และประเด็นสำคัญอย่างยิ่งที่แย่มาก กรณีที่ 1 คือ ครูชอบหาช้างเผือก โดยใช้วิธีการประกาศเกรดต่อหน้าชั้นเรียน การประกาศเกรดต่อหน้าชั้นเรียน มันเป็นแรงกดดันให้แก่เด็กที่จะต้องพยายามเอาชนะซึ่งกันและกัน แพ้กันไม่ได้ เพราะอย่าลืมว่าระดับวัยรุ่นเขาไม่เข้าใจหรอก เขาอาจจะบูลลี่กัน ล้อเลียนกัน เหน็บแนมกัน อย่างหมอเคยมีเคสที่เด็กคนหนึ่งถูกสบประมาทจากเพื่อนกันเองว่า อีอ้วน โง่Continue reading “ถึงเวลายกเลิก “ห้องคิง” หมอออกปากเตือน ยิ่งแข่งขัน-ยิ่งกดดัน-เด็กยิ่งเสี่ยงฆ่าตัวตาย!!”

เรื่องเล่าของโรคภูมิแพ้ หรือเราเองที่ทำให้ลูกแพ้

เรื่องเล่าของโรคภูมิแพ้ คุณพ่อคุณแม่เคยสงสัยไหมครับว่า ทำไมเด็กสมัยนี้ดูจะเป็นโรคภูมิแพ้เยอะจัง ไม่ว่าจะเป็น โรคหอบหืด โรคภูมิแพ้ผิวหนัง โรคภูมิแพ้จมูก ขึ้นตา หรือกระทั่งการแพ้อาหาร แน่นอนว่า สาเหตุหนึ่งก็คือ สิ่งแวดล้อมในวันนี้เปลี่ยนแปลงไปจากเดิมมากโดยเฉพาะเรื่องของโลกร้อน และมลพิษทางอากาศที่มีการศึกษาออกมาชัดเจนมากขึ้นเรื่อย ๆ โดยมี ‘พันธุกรรม’ ของโรคภูมิแพ้ในครอบครัว (Atopy) เป็นปัจจัยเสี่ยงหลักที่เพิ่มโอกาสการเกิดโรคภูมิแพ้ของเด็กคนหนึ่งอย่างชัดเจน โดยเฉพาะหากพ่อแม่เป็นโรคหอบหืด ลูกก็เสี่ยงเพิ่มขึ้นชัด แต่รู้หรือไม่ว่า พ่อแม่เองก็มีส่วนที่ทำให้ลูกเป็นโรคภูมิแพ้มากขึ้น โดยเฉพะอย่างยิ่งหากไปปฏิบัติตาม ‘ความเชื่อ’ บางอย่างรวมถึงความนอยด์มากเกินไปของพ่อแม่ก็อาจจะยิ่งทำให้ลูกป่วยง่ายขึ้นได้ ว่าซั่น ! มีอะไรบ้างเดี๋ยววันนี้พ่อหมอจะมาเล่าให้ฟัง หนึ่ง #ไม่ได้กินนมแม่ อันนี้ข้อมูลชี้ไปในทางเดียวกันว่าเด็กที่ได้รับนมแม่อย่างเดียวในช่วง 4-6 เดือนแรกของชีวิตจะช่วยลดโอกาสการเกิดโรคภูมิแพ้ได้อย่างชัดเจนเมื่อเปรียบเทียบกับเด็กที่ได้นมผง จากสารอาหารและภูมิคุ้มกันชั้นเลิศของนมแม่ รวมถึงจุลินทรีย์ดี (โพรไบโอติกส์) รวมถึงพรีไบโอติกส์ที่ได้จากนมแม่ ทำให้ภูมิคุ้มกันเราแข็งแรงขึ้น นั่นจึงลิงก์ไปสู่เรื่องที่สอง ก็คือ ‘สะอาดเกินไป’ สอง #สะอาดเกินไป … นี่ไม่ได้หมายความให้เราดูแลลูกแบบสกปรกซกมกนะจ๊ะ 555 อันนั้นก็เกินไป แต่หากสะอาดเวอร์เกินไป ข้อมูลพบว่าเด็กจะยิ่งป่วยง่ายขึ้น ทั้งการติดเชื้อและโรคภูมิแพ้ … ยิ่งสะอาดเกินไป ทำให้ร่างกายไม่ได้ทำความรู้จักกับเชื้อโรค ภูมิคุ้มกันไม่ได้ถูกฝึกให้แกร่งขึ้นContinue reading “เรื่องเล่าของโรคภูมิแพ้ หรือเราเองที่ทำให้ลูกแพ้”

เด็กๆควรอดทนและมุ่งมั่นเป็น_ไม่ใช่เอาแต่สนุกตลอดเวลา

เด็กๆควรอดทนและมุ่งมั่นเป็น_ไม่ใช่เอาแต่สนุกตลอดเวลา เด็กๆควรได้เล่นสนุกเต็มที่ตามวัย แต่ก็ต้องเรียนรู้เรื่องความมานะอดทนด้วยนะคะ เนื่องจากความอดทนไม่มีรสชาติของความสนุก ในระหว่างที่เด็กต้องฝึกฝนกิจกรรมต่างๆ เช่น เรียนเปียโน ทำการบ้าน ความไม่สนุกจะบั่นทอนความตั้งใจที่มีตอนแรก แต่หากพ่อแม่ช่วยลูกให้มุมานะผ่านไปได้ ลูกจะได้ความภาคภูมิใจเป็นรางวัล และความสำเร็จที่ได้จากการฝึกฝนนั้น จะกลายเป็นความเชื่อมั่น ขับเคลื่อนให้เด็กมีความพยายามกับเรื่องอื่นๆต่อไป (บทความจากท้ายเล่ม #นิทานรันขี้เบื่อไม่อดทน)……… ถ้าเราสังเกตดีๆ จะเห็นว่าเด็กที่ชอบเล่นสนุกอย่างเดียว มักปฏิเสธกิจกรรมที่ต้องใช้สมาธิเพื่อแก้ปัญหาหรือทำให้ดีขึ้น หรืออาจจะเริ่มทำได้ แต่ก็อยู่ไม่นานพอ จึงไม่ค่อยทำจนสำเร็จ เช่น ทำการบ้านที่น่าเบื่อไม่ได้นาน.. อยากเรียนเปียโน แต่พอต้องซ้อมก็ไม่เอา… ซึ่งหมอพบว่า บางทีลูกก็อาจเข้าใจผิดว่า ชีวิตของเด็กต้องมีแต่ความสนุกเท่านั้น😅 พ่อแม่ไม่ควรเห็นด้วยกับวิธีมองโลกแบบนี้ซะทีเดียว นอกจากสนุกแล้ว ลูกควรรู้จัก #อดทนและมุ่งมั่นด้วย เด็กๆจะต้องฝึกความอดทน, ฝึกตนเองให้มีสมาธิในการทำงานที่ต้องคิดหรือที่ไม่สนุกสนานจนสำเร็จได้ด้วย (แต่ควรตามวัยด้วยนะคะ เช่น 2-3 ปีควรอดทนช่วยเหลือตนเองจนสำเร็จ ไม่ใช่ทำการบ้านคัดลายมือจนเสร็จ หรือ 6 ปีควรอดทนทำการบ้านง่ายๆ ซ้อมเปียโนง่ายๆจนสำเร็จ ไม่ใช่บอกว่าเบื่อๆแล้วไม่ต้องทำ ) พ่อแม่ควรท่องไว้ในใจว่า เด็กๆควรเรียนรู้แบบสนุกๆ แต่อย่าให้ถึงขั้นมองสิ่งไม่สนุกเป็นของต้องห้าม เพราะสติปัญญาที่ดี จินตนาการที่เยี่ยม จะไม่สามารถไปถึงฝั่งฝันได้ ถ้าลูกไม่รู้จักคำว่าอดทน ไม่รู้จักคำว่ามุ่งมั่นที่เต็มไปด้วยความน่าเบื่อ และไม่สนุกสนานเท่าไรเลยContinue reading “เด็กๆควรอดทนและมุ่งมั่นเป็น_ไม่ใช่เอาแต่สนุกตลอดเวลา”

เหมาะหรือไม่ ผิดคนเดียว_ทำโทษทั้งห้อง

ผิดคนเดียว_ทำโทษทั้งห้อง วันนี้หมอได้คุยกับเด็กผู้ชาย 8 ขวบคนนึง ที่แม่เพิ่งพามารักษาอาการสมาธิสั้น ระหว่างการคุยถึงเพื่อนที่โรงเรียน เด็กบอกว่าเพื่อนๆ ที่โรงเรียนไม่มีใครยอมเล่นด้วย ตั้งฉายาเด็กว่าเป็น Devil Boy ตอนแรกหมอคิดในใจว่าอาจเป็นเพราะเด็กไปแกล้งเพื่อน หรือรังแกเพื่อนจนเพื่อนกลัว แต่ก็ดูขัดแย้งกับบุคลิกลักษณะของเด็กที่ดูสุภาพ นุ่มนวล อ่อนโยน.หมอเลยลองให้เด็กเล่าว่าฉายา Devil Boy มาได้ยังไง เด็ก: “เพื่อนบอกว่า ผมเป็นตัวซวยประจำห้อง มีผมอยู่ในห้องแล้วทุกคนเดือดร้อน”หมอ: “เดือดร้อนยังไงครับ”เด็ก: “ผมทำให้ทุกคนในห้องถูกครูหวาน (นามสมมุติ) ทำโทษบ่อยๆ”หมอ: “ยังไงเหรอครับ”เด็ก: “ก็เวลาผมคุยกับเพื่อน ครูหวานก็จะให้ทุกคนยืนขึ้น เวลาที่ผมทำงานเสร็จช้า ครูหวานก็จะให้ทุกคนในห้องทำงานเพิ่มขึ้น เวลาที่ผมลืมเอาของอะไรมา ครูหวานก็จะหักคะแนนทุกคน….ตอนเปิดเทอมใหม่ๆ ผมมีเพื่อนหลายคน แต่ตอนนี้ผมไม่เหลือใครแล้ว ไม่มีใครกล้ามาคุยกับผมแล้ว”…………เด็กพูดด้วยน้ำเสียงที่เศร้าและหมดหวังมาก………..บทสนทนานี้ทำให้หมอนึกไปถึงอีก case นึง เป็นเด็กผู้หญิงอายุ 6 ขวบ เรียนอยู่ชั้น ป.1 แม่พามาปรึกษาเพราะเด็กร้องไห้งอแงไม่ยอมไปโรงเรียนหลังจากเปิดเทอมไปได้ 1 เดือน ทั้งๆ ที่ตอนเปิดเทอมใหม่ๆ เด็กก็กระตือรือร้นและอยากไปโรงเรียนดี แต่พักหลังเด็กมักจะบ่นปวดขาเวลาแม่ไปรับที่โรงเรียน กลางคืนเด็กมีละเมอพูดว่า “พอแล้ว…พอได้แล้ว…เหนื่อยแล้ว,,,ไม่ไหวแล้ว” เมื่อแม่คุยกับเด็กไปเรื่อยๆ ก็ได้ความว่าContinue reading “เหมาะหรือไม่ ผิดคนเดียว_ทำโทษทั้งห้อง”

“ทำไมเด็กเล็ก … ถึงชอบร้องไห้ตอนเย็นและหัวค่ำ”

“ทำไมเด็กเล็ก … ถึงชอบร้องไห้ตอนเย็นและหัวค่ำ”คำถามนี้สามารถตอบได้ด้วยเพลงของ พี่เป๊ก ของนุช และนุชาว่า “ไม่มีใครรู้ว่า ร้อง จะจบลงช่วงใด ไม่มีใครรู้ว่า ร้อง หัวค่ำเพื่ออะไร แต่ที่รู้ก็คือ ตอนนี้ร้องอยู่ อยากจะทำให้เธอได้หยุด ได้เงียบไป … ไม่มีใครรู้ว่าพรุ่งนี้จะเป็นเช่นไร ไม่มีใครรู๊ (เสียงสูง อิมโพลไวซ์) ว่าลูกจะเปลี่ยนไปเมื่อใด ร้องไห้เหมือนเจ็บปวด เหมือนโดนหยิกไข่ ก็อยู่ที่เราสองคนจะอุ้มกัน … ต่อไป …”ตอบอย่างไรให้เป็นทำนอง 555พี่เป๊ก เห็นคนเครียดหนัก และที่สำคัญ … กล้าเรียกว่า “พี่” ได้อี๊ก มั่นโหนกและเบ้าหน้าอะไรเบอร์นั้น 555Anyway, ที่เขียนมาถึงตรงนี้ ตอบได้สั้น ๆ ก็คือ #ไม่รู้ 555 แล้วจะเขียนให้ยาวทำไม กร๊าก … สำหรับคุณพ่อคุณแม่มือใหม่หลายคนที่มีลูกอยู่ในวัย 0-3 เดือนคงอินกับเสียงกรีดร้องแบบไปต่อไม่ได้ยามเย็น ๆ ของลูก ซึ่งบางคนก็ทำทุกวิถีทางแล้วเธอก็ยังร้อง จนบางทีอยากจะยัด email addressContinue reading ““ทำไมเด็กเล็ก … ถึงชอบร้องไห้ตอนเย็นและหัวค่ำ””

เมื่อชัก..!! ที่ถูกต้อง..ห้ามเอาอะไรยัดปาก ทั้ง มือ ช้อน ผ้า

เมื่อชัก..!! ที่ถูกต้อง..ห้ามเอาอะไรยัดปาก ทั้ง มือ ช้อน ผ้า เพราะ คนไข้ชักไม่มีใครแลปลิ้น กัดลิ้นตัวเอง การเอาสิ่งของยัดปาก มีแต่โทษ ทำให้ขวางการหายใจ และฟันอาจหลุดได้ 🤭 เมื่อชัก อย่าหาทำ เอาอะไรยัดปาก 6 ขั้นตอนง่าย ๆ สำหรับการปฐมพยาบาล เมื่อพบผู้ป่วยเด็กมีอาการชักและสามารถนำไปใช้ปฐมพยาบาลผู้ป่วยโรคลมชักได้ทุกกลุ่มอายุครับ Cr infectious ง่ายนิดเดียว

เหนื่อยครับแต่หยุดไม่ได้กลัวครับ

” #เหนื่อยครับแต่หยุดไม่ได้กลัวครับ”เสียงสะท้อนจากนักเรียน ห้อง gifted#โรงเรียนดังมาก แห่งหนึ่ง(จาก เพจ#บันทึกหมอเดว) @งานคลินิคพฤติกรรมเด็กวัยรุ่นนามสมมติ คือ ตั้ม !!ย้ำว่า เป็นนามสมมติ!! ตั้มเป็นเด็กนักเรียนระดับมัธยมสายวิทย์-คณิต ชั้น มัธยมปลาย โรงเรียนดัง ห้อง gifted บ้านอยู่ไกล ต้องตื่นตีห้า เพื่อ #ล้อหมุนก่อนหกโมงเช้า กินข้าวเช้าบนรถ เรียนทุกวันก็หนักอยู่แล้ว การบ้านก็เยอะมากและยากกว่าจะทั้งเรียนทั้งติวทั้งการบ้านในวันธรรมดา กินข้าวเย็นในรถ เข้านอนห้าทุ่ม !!! แต่ตั้มจำเป็นต้องไปเรียนพิเศษที่สถาบันกวดวิชาแห่งหนึ่งที่สร้างเงื่อนไขไว้ค่อนข้างหนักและเครียด กล่าวคือ ต้องเรียนทั้งเสารและอาทิตย์เป็น package หากเรียนครึ่งบ่าย ต้องมาทำแบบฝึกหัด รอตั้งแต่เช้า หากเรียนรอบเช้าก็ต้องห้ามกลับก่อน ต้องทำแบบฝึกหัดให้เสร็จ แถมมีเงื่อนไขว่าพ่อหรือแม่ต้องอยู่ standby ทั้งวัน ที่นั่น เพื่อรับรู้ร่วมกันไป หากจะหยุดใดๆ ต้องมีใบรับรองการหยุดเข้าตามระบบ#ฟังดูเหมือนว่าดี ฝึกวินัย ฝึกความรับผิดชอบหากเด็กเรียนแค่ที่กวดวิชา ไม่ต้องเรียนหนัก จันทร์ถึงศุกร์ เป็นทุนเดิม ก็คงไม่มีปัญหา !! แต่นี่ ตั้มเรียนหนักจันทร์ถึง ศุกร์อยู่แล้วนอนดึก ตื่นเช้าทุกวันเป็นเดือน เป็นปีContinue reading “เหนื่อยครับแต่หยุดไม่ได้กลัวครับ”

ยิ่งทัก_ยิ่งทำ

ยิ่งทัก_ยิ่งทำ พฤติกรรมหลายอย่างของเด็กเล็กและเด็กโตมีความยียวนกวนประสาทพ่อแม่ในหลายสิ่ง และเราก็ถูกยั่วโมโหได้ง่ายเสียด้วยซิ เอาจริง ๆ 555 … ประเด็นคือ สิ่งไหนของลูกที่ดูขัดหูขัดตาพ่อแม่ หรือไม่อยากให้ลูกทำ พ่อแม่จะใช้วิธีการ “ทัก” และ “ห้าม” แต่ลองสังเกตลูกดูดีๆ นะครับ เมื่อทักและห้ามปราม ลูกก็จะยิ่งทำ … เหมือนทำเพื่อกวนเรานั่นแหละ 555 ดังนั้นเหตุการณ์มันก็วนลูปแบบงง ๆ ในรูปแบบของการ “ยิ่งทัก” ก็ “ยิ่งทำ” ในที่สุด … อย่าวิ่งนะ … ไปโน่นละอย่าทิ้งค่ะ … ทิ้ง statอย่าดูดนิ้ว … ดูดอย่างไวอย่าดึงผม … ก็ดึงอย่างเมามันอย่ากระพริบตา … คราวนี้กระพริบรัว ๆ เลยจ้า หลายคนบอกว่า พ่อหมอเวอร์น่ะ จะมีใครสั่งห้ามลูกกระพริบตา … บอกเลยว่า เยอะกว่าที่คิดมากกกกก (เสียงสูง) เพราะพ่อแม่อย่างเรา เป็นสิ่งมีชีวิตที่ #ห้ามเก่ง #ขึ้นเสียงเก่ง #ดุเก่งContinue reading “ยิ่งทัก_ยิ่งทำ”

อย่ากลัวลูกลำบากเพราะทำงาน แต่จงกลัวว่าลูกจะลำบากเพราะทำอะไรไม่เป็น

อย่ากลัวลูกลำบากเพราะทำงาน แต่จงกลัวว่าลูกจะลำบากเพราะทำอะไรไม่เป็น เพราะรัก เพราะกลัวลูกลำบาก พ่อแม่หลายคนจึงยอมทำทุกอย่างให้ลูก เพราะอยากให้ลูกมีความสุขที่สุด ลูกอยากได้อะไรก็หามาให้ ลูกไม่เคยรู้จักความผิดหวังไม่เคยรู้จักความลำบาก แม้แต่งานเล็ก ๆ น้อย ๆ ยังไม่เคยต้องทำลูกมีหน้าที่แค่เรียนกับเล่นก็พอ ที่เหลือพ่อกับแม่จัดการให้ แต่รู้ตัวหรือไม่ว่าการทำแบบนี้คุณกำลังปลูกฝังให้ลูก ทำอะไรเองไม่เป็น ไม่รู้จักอดทน ซึ่งจะส่งผลร้ายต่อลูกในอนาคต ลูกอาจสบาย มีความสุขในตอนเด็กแต่เมื่อวันหนึ่งที่เค้าต้องเผชิญโลกกว้างด้วยตัวเองโดยไม่มีคุณคอยดูแลอีกต่อไป เค้าจะ #ลำบากกว่าคนอื่น นั่นเพราะเค้าไม่เคยต้องทำอะไรเลย เมื่อถึงเวลาเค้าจึงทำไม่ได้ อย่าให้ลูกรู้แต่หนังสือแต่ไม่รู้จักทักษะการใช้ชีวิต Cr. basicskillth